SAĞLIK VE MALPRAKTİS HUKUKU
Sağlık hukuku, bireylerin sağlık hizmetlerine erişim haklarını, sağlık çalışanlarının yükümlülüklerini ve tıbbi müdahaleler sonucunda doğabilecek sorumlulukları düzenleyen çok yönlü bir alandır. Modern tıbbın gelişmesiyle birlikte, hastaların hak arama bilinci artmış ve bu durum “Malpraktis” (Tıbbi Uygulama Hatası) kavramını hukukun merkezine taşımıştır.
Malpraktis ve Komplikasyon Ayrımı
Tıbbi uygulama hatası, bir hekimin veya sağlık kuruluşunun, güncel tıp biliminin gerektirdiği standartlara uymaması, mesleki bilgisizlik veya dikkatsizlik sonucu hastaya zarar vermesidir. Malpraktis davalarının en kritik noktası, meydana gelen zararın bir “malpraktis” mi yoksa bir “komplikasyon” mu olduğunun tespitidir. Komplikasyon, tıbbi müdahalenin doğasında var olan, her türlü önleme rağmen oluşabilen ve hekime kusur atfedilemeyen istenmeyen sonuçlardır. Mahkemeler, bu ayrımı yaparken Adli Tıp Kurumu veya üniversitelerin ilgili kürsülerinden alınan bilirkişi raporlarına dayanmaktadır.
Aydınlatılmış Onam ve İspat Yükü
Sağlık hukukunun en temel prensiplerinden biri “Aydınlatılmış Onam”dır. Hekim, yapacağı müdahalenin risklerini, alternatif tedavi yöntemlerini ve müdahale edilmemesi durumunda oluşacak sonuçları hastaya anlayabileceği bir dille anlatmak zorundadır. Yazılı bir formun imzalatılmış olması tek başına yeterli değildir; aydınlatmanın kapsamlı ve usulüne uygun yapıldığının ispatı hekim ve hastane üzerindedir. Onam alınmadan veya yetersiz onamla yapılan müdahaleler, operasyon başarılı geçse dahi hukuki sorumluluk doğurabilmektedir.
Tazminat ve Ceza Sorumluluğu
Tıbbi hata iddiasıyla açılacak davalar, kurumun niteliğine göre değişiklik gösterir. Kamu hastanelerinde meydana gelen hatalar için idareye karşı “Tam Yargı Davası” açılırken, özel hastaneler ve serbest hekimler için adli yargıda maddi ve manevi tazminat davaları ikame edilir. Tazminat miktarı; hastanın maluliyet oranı, yaşı, geliri ve yaşadığı manevi yıkım dikkate alınarak hesaplanır. Ayrıca, taksirle yaralama veya ölüme sebebiyet verme iddiaları varsa, ilgili sağlık personeli hakkında ceza soruşturması süreci de yürütülebilmektedir.
